Historisch verlies voor ANC bij lokale verkiezingen in Zuid-Afrika
Het ANC zakt naar een historisch dieptepunt bij de gemeenteraadsverkiezingen in Zuid-Afrika.

Volg CODE X24
De regerende partij ANC heeft bij de lokale verkiezingen in Zuid-Afrika een zware nederlaag geleden. Uit tellingen met 99 procent van de stemmen verwerkt blijkt dat de landelijke steun is gedaald tot 30,81 procent. Dat is een flinke terugval ten opzichte van de 45,6 procent bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2021 en minder dan de helft van de 64,9 procent uit 2006. Het ANC heeft in geen van de acht belangrijkste metropolen een absolute meerderheid kunnen behalen.
De verkiezingen tonen een verdere afbrokkeling van de macht van de partij, die Zuid-Afrika dertig jaar lang leidde sinds het einde van de apartheid onder leiding van wijlen president Nelson Mandela. Bij de landelijke verkiezingen in 2024 verloor het ANC reeds zijn parlementaire meerderheid en vormde het een coalitieregering met de liberale Democratische Alliantie (DA) en andere partijen. In de huidige gemeenteraadstelling staat de DA tweede met 24,6 procent van de stemmen, gevolgd door de uMkhonto weSizwe (MK)-partij van oud-president Jacob Zuma met 9,72 procent.
Het ANC bestuurt in totaal 53 van de 213 gemeenteraden nog alleen, maar in veel van de 128 raden waar de partij de meeste stemmen heeft, is sprake van een verdeelde raad waarin geen enkele partij de absolute meerderheid heeft. Landelijk staat het aantal van dit soort raden op 135, tegenover 66 in 2021.
In de stedelijke gebieden daalde de steun sterk. In Johannesburg en Tshwane kwam de partij uit op respectievelijk 20,27 en 20,22 procent, terwijl dat in Ekurhuleni 22,11 procent was en in eThekwini 16,46 procent. Alleen in Buffalo City bleef de partij met 41,93 procent boven de grens van 40 procent. De DA bleef de grootste in Kaapstad en behield daar de absolute meerderheid.
De verkiezingsuitslag leidt tot complexe coalitieonderhandelingen in steden zonder duidelijke meerderheid, zoals Johannesburg en Tshwane, waar het ANC en de DA mogelijk moeten samenwerken of steun moeten zoeken bij kleinere partijen. Secretaris-generaal Fikile Mbalula erkende de omvang van de nederlaag en liet weten dat de partij naar de kiezers zal luisteren om de problemen aan te pakken.